در عرفان و تصوف نيز احاديث را به عنوان منبعى از اسرار باطنى مىشمارند ، چون عرفا و صوفيان هم ائمه شيعيان را قطب‌هاى معنوى زمان خويش مىدانند . ائمه در سلسله معنوى سلوك مختلف تصوف ظاهر شده‌اند حتى آن‌ها كه اغلب در بين سُنّىها گسترش يافته‌اند . « 1 » به خاطر طبيعت محتوايى آن‌ها اين سخنان تقريباً بر هر شاخه از آموزه‌هاى تشيع مانند زندگى روزانه جامع تأثير گذارده است . فقه شيعه علاوه بر قرآن كريم ، مستقيماً بر اين مبنا پى ريزى شده است . كلام شيعه بدون دانش اين سخنان ، غير قابل فهم خواهد بود . تفسيرهاى قرآنى شيعه هم از آن‌ها الهام گرفته است ، حتى علوم طبيعى مثل تاريخ طبيعى يا كيمياگرى ، با استناد به كلام آن‌ها گسترش يافته است و بالأخره اين احاديث ، به عنوان منابعى براى تفكر در والاترين موضوعات متافيزيكى در طول قرن‌ها ، مطرح بوده‌اند و برخى از مكتب‌هاى فلسفى و متافيزيكى اسلام توسط آن‌ها به طور وسيعى گسترش يافته‌اند . حتى فلسفه متأخر اسلامى چنان‌كه با نام صدرالدين شيرازى پيوند خورده است ، بدون مراجعه به متون حديث شيعى ، غيرقابل فهم است . » « 2 » يكى از بزرگ‌ترين كارهاى متافيزيكى صدرالدين شيرازى ، شرح و تفسير يكى از مهم‌ترين « كتب اربعه » حديث شيعه است ، يعنى الكافى كلينى . « 3 » در ميان متون حديث شيعه برخى كارهاى مشخصى وجود دارد كه نياز به توضيح جداگانه دارد . اول از همه

--> ( 1 ) . جالب‌ترين نمونه چنين رسوخى را مىتوان در بخشى از دعاى معروف امام سوم شيعيان امام حسين عليه السلام يافت . هم‌چنين كتاب‌چه‌هاى دعاى شادهيلى به كتاب حضور شادهيلى در تشيع ، نوشته W . chcttick صوفيا پرينس ، ج 1 ، ش 1975 ، ص 97 - 100 مراجعه شود . . ( 2 ) . در اين گروه براى منبع حكمت صدرالدين شيرازى به كتاب صدرالدين شيرازى و عرفان و الا ، نوشته سيد حسين نصر ، لندن ، بولدر ، 1978 ، فصل 4 مراجعه نماييد . . ( 3 ) . اين كار بزرگ را H . Corbin به فرانسه ترجمه و چندين سال در پاريس تدريس كرد ، اما هرگز چاپ نشد . به‌كتاب paris En Islam Iranien و 1971 نوشته Corbin مراجعه شود . .